Φυσικές και μηχανικές ιδιότητες ξύλων

Γενικά ποιοτικά χαρακτηριστικά του ξύλου επιπλοποιίας

Υγρασία του ξύλου και ξήρανση

Το ξύλο για την επιπλοποιία /ανάλογα με το είδος του/ πρέπει να περιέχει υγρασία από 8 έως 15% με γενική αποδοχή του 12% σαν ιδανικό ποσοστό υγρασίας για “δούλεμα” με καλή συμπεριφορά στην ρίκνωση και την στρέβλωση. Βέβαια επειδή το ξύλο είναι υγροσκοπικό υλικό, ισορροπεί με την υγρασία του περιβάλλοντος και απορροφά ή αποβάλει υγρασία. Μπορεί δηλαδή ένας επιπλοποιός να αγοράσει σήμερα πλάκες ξύλου με την ιδανική υγρασία, όμως επειδή θα παραμείνει σε υγρή αποθήκη ή αν είναι χειμώνας, το ξύλο μπορεί να απορροφήσει υγρασία από το περιβάλλον και να φτάσει σε επίπεδα που δεν πρέπει να χρησιμοποιηθεί για κατασκευή επίπλου. Αποτελέσματα γνωστά φούσκωμα πετσικάρισμα και φύραμα. Η υγρασία του ξύλου μετράται με υγρόμετρα και δείχνει την ποσότητα του νερού (%) που περιέχεται μέσα στους ιστούς του σε σχέση με το τελείως ξηραμένο ξύλο. (Βάρος επί ξηρού).

Γενικά τα “σκληρά” ξύλα, ή αυτά που έχουν μεγάλη πυκνότητα, απορροφούν μικρότερο ποσοστό υγρασίας σε σχέση με τα “μαλακά” τα οποία έχουν μεγαλύτερα “κενά” στους ιστούς τους.

Ξήρανση είναι η διαδικασία για την αφαίρεση της υγρασίας που περιέχει το ξύλο στους ιστούς του, η οποία κατά την υλοτόμηση φτάνει και το 85%, και γίνεται με φυσικό τρόπο ή τεχνικές μεθόδους ξηραντήριου. Η φυσική ξήρανση έχει διάρκεια πολλών μηνών και ετών ανάλογα με το είδος και γίνεται σε κατάλληλες αποθήκες με σταθερές κατά το δυνατόν συνθήκες υγρασίας, θερμοκρασίας, και κυκλοφορίας του αέρα. Πρώιμο στάδιο ξήρανσης αποτελεί ή άτμιση όπου αφαιρείται μεγάλο ποσοστό της περιεχόμενης υγρασίας του χλωρού ξύλου. Οι μέθοδοι ξήρανσης σε κλιβάνους ακολουθούν τις φυσικές ιδιότητες του κάθε είδους, με προσαρμοσμένα προγράμματα, ώστε να εξασφαλισθεί η σταδιακή αφαίρεση της υγρασίας και να μην προκληθούν “ζημιές” στους ιστούς.

Συμπερασματικά:

Ο μεγαλύτερος εχθρός του ξύλου είναι η υγρασία, η οποία ευνοεί την προσβολή από μύκητες και μειώνει τον χρόνο ζωής του ξύλου.
Η υγρασία του ξύλου πρέπει να είναι ανάλογη με τον χώρο, την χρήση και την κατασκευή.
Το ξύλο πρέπει να προστατεύεται πριν και μετά την χρήση του.

Πυκνότητα ( Ειδικό Βάρος)

Η πυκνότητα του ξύλου είναι διαφορετική για κάθε είδος, και ανάλογη με την περιεχόμενη στους ιστούς υγρασία. Ακόμα και στο ίδιο δένδρο το καρδιόξυλο είναι πυκνότερο και βαρύτερο από το σομφό (νεόξυλο) γιατί έχει περισσότερη ξυλώδη ύλη. Στην περίπτωση μας ενδιαφέρει η πυκνότητα του ξύλου σε περιεχόμενη “ιδανική” υγρασία ( 12%) να το καθιστά ιδανικό για την χρήση και την κατασκευή που θέλουμε να κάνουμε. Η πυκνότητα και η δομή προσδιορίζει αν ένα ξύλο θα χρησιμοποιηθεί σε εξωτερικό χώρο, αν εμποτίζεται, ή αν είναι απορροφητικό σε χρώμα κλπ.

Φυσική αντοχή και μηχανικές ιδιότητες.

Προσδιορίζεται σαν αντοχή κυρίως του καρδιόξυλου σε προσβολές από έντομα βακτήρια και μύκητες όταν αυτό είναι εκτεθειμένο σε φυσικό περιβάλλον. Η αντίσταση του κάθε ξύλου σε αυτές τις προσβολές χαρακτηρίζεται σαν φυσική αντοχή ή οποία κατά περίπτωση μπορεί να ενισχυθεί με εμποτισμό ή άλλη προστασία. Γενικά τα ξύλα χαρακτηρίζονται από Όχι ανθεκτικά με χρόνο ζωής μικρότερη από 5 έτη, μέχρι Πολύ ανθεκτικά με διάρκεια ζωής > 25 έτη. Γενικά επίσης μπορούμε να πούμε ότι τα ξύλα που εκλύουν ΤΟΞΙΚΑ εκχυλίσματα έχουν μεγαλύτερη ανθεκτικότητα.

Οι μηχανικές ιδιότητες του ξύλου έχουν σχέση με την αντίσταση του σε δυνάμεις και παράγοντες που ασκούν πίεση ή φόρτιση ( π.χ στέγες ). Εδώ η φυσική πυκνότητα ΄/βάρος του ξύλου/ ή διατομή και τοποθέτηση του, η ποιότητα /χωρίς ελαττώματα/ και η υγρασία καθορίζουν καταλυτικά την μηχανική του αντοχή.

Κατεργασία με μηχανήματα και με “το χέρι”

Η συμπεριφορά του ξύλου κατά την κατεργασία του, αποτελεί σημαντικό παράγοντα για την επιλογή του, ιδιαίτερα αν πρόκειται για χρόνια ή μαζική παραγωγή. Το πλάνισμα, το βίδωμα, το τρύπημα, ή συγκόλληση και το φινίρισμα – λουστράρισμα, σε σχέση με την χρήση και την αντοχή του, μας αποτρέπουν ή ενθαρρύνουν για την επιλογή του.

Επιλέγουμε εκείνο το ξύλο που μπορεί να συνδυάζει τα περισσότερα ποιοτικά χαρακτηριστικά που είναι απαραίτητα για την κατασκευή μας, εμπιστευόμαστε τους ειδικούς και τους παλιούς τεχνίτες.

Εφαρμογές και κατασκευές	Κατάλληλα ξύλα*
Για έπιπλα	Οξιά, δρυς, δεσποτάκι, αμερικάνικη λεύκη, Limba, Sapele, κερασιά, σφενδάμι, καρυδιά, πεύκη κ.α
Για δάπεδα & παρκέτα	Δρυς, doussie, iroko, Sapele, niangon, merbau, padauk, bubinga, wenge, ipé, mahogany, καρυδιά, οξιά, δεσποτάκι, πεύκη, σφενδάμι, καστανιά κ.α.
Για δάπεδα εξωτερικού χώρου (decking)	Merbau, bangkirai, ipé, iroko, azobé, δρυς, λάρικα, θερμικά τροποποιημένη ξυλεία πεύκης & ερυθρελάτης
Για κουφώματα	Iroko, δρυς, meranti, niangon, mahogany, δασ. πεύκη και καστανιά, καρυδιά
Για στέγες, μπαλκόνια, ταβάνια	Δασική πεύκη, μαύρη πεύκη, ελάτη και ερυθρελάτη, κυπαρίσσι
Για ξυλόγλυπτα & είδη λαϊκής τέχνης	Φλαμούρι, οξιά, δρυς, ελιά, ρόμπολο, καρυδιά κ.α.
Για τορνευτά, μικροαντικείμενα	Ελιά, limba, ajous, φλαμούρι, οξιά, κέδρος, ιτιά
Για μουσικά όργανα	Ερυθρελάτη, ελάτη, σφενδάμι – φτελιά, μουριά, καρυδιά – έβενος, παλίσανδρος κ.α.
Για κορνίζες	Δρυς, οξιά, ajous, aniegre, δεσποτάκι κ.α.
Για σκάλες εσωτερικού χώρου	Iroko, δρυς, οξιά, doussie, δασική πεύκη, teak
Για παιδικά παιχνίδια	Οξιά, limba, ajous και ελάτη, φλαμούρι, ερυθρελάτη, πεύκη, rubberwood